Februari 2026

Het is februari, en ondanks een zware griep die mijn huishouden twee weken geruïneerd heeft, ben ik ook de afgelopen weken bezig geweest met mensen coachen. Twee dingen zijn mij opgevallen deze maand, en het eerste is het concept van “gehoord worden”. 

De grootste trigger was een nieuwe klant die had toegezegd op één sessie van anderhalf uur. We hebben gepraat over burn-out, over de keuze om al dan niet van werk te veranderen en over de passie voor zijn werk als leerkracht lichamelijke opvoeding en alles dat daarbij komt kijken. 

Meestal vraag ik aan het einde van mijn sessies:  
“En wat heb je nu onthouden?” 

Want herhaling is nu eenmaal key als je ook op lange termijn vooruit wilt. En ik ben altijd benieuwd welk antwoord ik krijg. Van werk veranderen, meer focussen op wat belangrijk is, had allemaal gekund, maar het antwoord was in dit geval toch nog iets anders: 

Praten helpt. Of nee, gehoord worden helpt. 

Dat was ten eerste al een scherpe zelfverbetering, en ten tweede bracht het de spotlight op een element uit zijn verhaal dat anders onderbelicht was gebleven. Hij had op de school waar hij werkte een collega die hem zeer dierbaar was en die (beseft hij nu achteraf) de enige was die hem echt “hoorde” als het ging over zijn werk. 

Die collega was een paar jaren geleden vertrokken, en die leegte is sindsdien nooit opgevuld. En pas op het moment dat hij met mij een gesprek had gehad voelde hij zich voor het eerst opnieuw gehoord. En de tranen die erbij kwamen lieten zien hoe belangrijk het was. 

Nu, een goede coach is eerst en vooral een goede luisteraar en vragensteller. Een interviewer zonder agenda, zo je wil. En het deed mij terugdenken aan die keer dat een Nederlands online tijdschrift voor dansdocenten mij interviewde. En het gevoel dat ik achteraf had dat iemand écht begreep wat ik zei, en hoe ik ook het gevoel had dat ik mezelf daarmee beter begreep. 

Dus, met het belang van gehoord worden om jezelf beter te begrijpen en dingen verwerkt te krijgen, een introspectie pro-tip als je het nodig hebt: zoek eens iemand in jouw omgeving die jou eens wil interviewen. Je gaat verbaasd zijn over hoeveel goed het je doet. Ik wil dat uiteraard ook wel doen, maar het kan evengoed iemand dierbaar uit je omgeving zijn. Je kan ook elkaar interviewen en daarbij elkaar samen vooruithelpen. 

Behalve de ongelooflijke waarde van gehoord worden, is er nog een ander thema dat naar boven is gekomen, deze keer dankzij een podcast (link) waar mijn favoriete voorbeeld Ido Portal geïnterviewd werd, en één van de eerste topics was “the noise”, vrij vertaald: de ruis. 

Eerst en vooral, luister de podcast in kwestie gewoon als het je interesseert. Ido legt de dingen veel duidelijker en preciezer uit dan ikzelf kan doen. Maar waar ik het hier over wil hebben is vooral mentale ruis, omdat dat ook iets is waar ik vaak moeite mee heb. 

Om dat te definiëren moet ik misschien eerst een gezond werkend brein definiëren, of toch qua mentale headspace. In een normale, gezonde situatie kan je met één ding in je hoofd zitten (bijvoorbeeld je werk of je studies) en kan je dat uitvoeren. Aan het einde ervan kan je het loslaten en een nieuwe taak (eten bijvoorbeeld) aanpakken. 

Geen ruis 

Maar de meeste mensen ervaren wel vaak ruis. En die kan ontstaan op grofweg twee manieren. De eerste manier is dat je met meerdere dingen in je hoofd zit. Je moet werken maar je moet je eigenlijk ook nog avondeten voorbereiden zodat je straks op tijd kan vertrekken naar je voetbaltraining (of whatever hobby je ook doet). Je hoofd is meerdere processen tegelijkertijd aan het voeren, geen enkele deftig, en de ruis benevelt je gedachten. 

Je kan dat definiëren als de “openstaande to-do” ruis, te veel tabbladen die tegelijkertijd openstaan. Je vindt geen rust in die ene, enkele taak waar je je nu mee wil bezighouden. 

Maar een andere vorm van ruis is er eentje die vaak vergeten wordt, en dat is de ruis die onbewust blijft hangen in je lichaam of je gedachten nadat een activiteit al voorbij is. Een paar simpele voorbeelden: als je bent uitgeweest in een luid café, dan blijf je uren daarna nog altijd moeite hebben met je gehoor. Als je ruzie hebt gemaakt met een dierbare blijft die emotie vaak nog lang in je lichaam hangen. Als je net uren administratie hebt gedaan merk je misschien dat je brein daarna nog uren vastzit in het simpele “verwerk”stramien. 

Alle activiteiten die je doet hebben een sterke invloed op je gedrag. Niet alleen tijdens de activiteit, maar ook daarna. We gaan samen eens een denkoefening doen. Het scenario is, je gaat met een goede vriend of vriendin iets eten op zaterdagavond. 

In scenario A heb je heel de zaterdag gewerkt op een boekhoudkantoor, cijfertjes in tabellen gieten, tabellen in computerprogramma’s ingeven, en zo verder. 

In scenario B had je die dag vrij en ben je in de voormiddag naar de welness gegaan en heb je in de namiddag (in een zotte bui) eens een schilderij proberen maken. Van je kat of hond bijvoorbeeld. 

En in scenario C heb je de hele dag je ouders moeten helpen hun kelder leegmaken, terwijl zij aan het klagen waren over hun zere rug en medicatie die ze allemaal moeten nemen. 

Beeld je die drie scenario’s even in, en hoe verschillend het allemaal voelt. En bedenk dan hoe het komt dat er zoveel invloed is op dat etentje met vriend of vriendin, terwijl de activiteiten van die dag afgerond zijn. 

In scenario A is je brein door al dat boekhouden misschien zo afgestompt dat je alleen maar analyseert wat je vriend of vriendin zegt in de plaats van écht te luisteren, en vervalt de avond daarna in wederkerig gezaag over werk en vermoeidheid. 

In scenario B vertel je misschien enthousiast over je verlepte schilderij en voor je het weet heb je het allebei over je kindertijd toen je dat vaker deed, en misschien spreek je wel af om eens samen te schilderen. 

En in scenario C ten slotte ben je voor je het weet aan het zagen over zieke familieleden, over hoe je vroeger misschien closer was met je broer of zus (of een neef of nicht natuurlijk) en probeer je (in het beste geval) contact op te nemen met het familielid in kwestie om nog eens af te spreken. Of in het slechtste geval val je elkaar wenend in de armen met het idee dat je allebei alleen maar afkeer begint te voelen van je familie. 

De scenario’s zijn natuurlijk een beetje karikaturaal (een klein beetje maar), maar het illustreert wel heel mooi dat ruis niet alleen komt van openstaande to-do’s die je overdonderen, maar ook van je afgewerkte to-do’s. 

Ja maar meneer de coach, hoe geraak ik dan van die ruis af? 

Blij dat je het vraagt. Er is namelijk een trucje voor, en dat is; verkleinen. 

Ja maar meneer de coach, wat is dat nu voor een belachelijk antwoord? 

Ik had dezelfde reactie toen ik het idee jaren geleden leerde kennen. Wat bedoel je met verkleinen? Laat het mij herformuleren tot: je aandacht leggen op het kleinste, meest subtiel waarneembare ding dat je kan vinden. Simpel voorbeeld uit de psychologische wereld, je heel hard focussen op een zwart puntje op een wit blad. 

Een ander voorbeeld is de ademhaling. Iedereen kan de ademhaling voelen in de buik en de borst, maar kan je ze ook voelen in je pelvis, in je keel, in je neusgaten zelfs? Hoe kleiner en subtieler de observatie, hoe beter. Observatie van de ademhaling wordt vaak gedaan in spirituele kringen, maar ook bij freedivers is het een gekend principe. Je zal vaak zelfs merken dat je ademhaling door observatie op zich al kleiner en subtieler wordt. 

Het is vreemd hoe het werkt, maar er zijn veel culturen die dergelijke gebruiken hebben toegepast. Je kan het meditatie noemen, maar het hoeft allemaal niet zo stil of rustig te zijn. Je kan ook zo’n Japans zandbakje gebruiken waar je met zo’n klein harkje heen en weer in veegt en draait, of een kleine bonsai onderhouden. 

Er is een reden dat Japanners zo cool zijn, en blijkbaar is ruis wegwerken een belangrijk en bewust stuk van hun proces. 

Onze hersenen schijnen namelijk vanzelf ruis uit te schakelen als dat nodig. Soms doen we dat zelf al. Veel mensen die autorijden en zich moeten parkeren of een huisnummer zoeken zetten de radio bijvoorbeeld af. Ruis weg, laat mij nadenken. 

Veel mensen verlaten de ruimte als hun robotstofzuiger rondgaat, omdat ze zich niet kunnen concentreren. 

En heel veel mensen die in zo’n verschrikkelijk open kantoor werken gaan totaal overprikkeld en gefrustreerd en weinig productief naar huis omdat ze al hun collega’s nu eenmaal niet kunnen afzetten. 

Verkleinen dus 

Je aandacht verleggen naar een observatie van iets zo klein en subtiel mogelijk. Ik stel voor dat je begint met je ademhaling, omdat je die in principe overal mee naartoe neemt en dus altijd kan toepassen. Alle andere input zo veel mogelijk weg, en focus op je ademhaling tot je erin verdwijnt. En wanneer je er terug uitkomt, is de meeste ruis weg. 

Zo kom je van die achterblijvende ruis af nadat je een to-do hebt afgevinkt. 

Als afsluiter zou ik ruis en gehoord worden nog even willen samenbrengen. Ik heb je daarnet gezegd dat je eens iemand moet zoeken om elkaar te interviewen, maar daar hoort een interview pro-tip bij: je kan pas echt kan luisteren en horen wat iemand zegt als je zelf vrij bent van ruis. 

Dat is voor mij als coach elke keer een cruciaal deel van mijn voorbereiding, maar besef ook dat je relatie met jouw dierbaren beïnvloed wordt door welke ruis jij met je meebrengt. 

Zoals met dat etentje op zaterdagavond dat ik beschreven heb. De ruis beïnvloedt het moment, en je bent zelf ook mee verantwoordelijk over de ruis die je meeneemt naar je dierbaren. 

Ik heb nog een laatste anti-ruis tip om mee af te sluiten, en dat is de identificatie van de grootste bron van ruis in onze hedendaagse maatschappij: sociale media. Als ikzelf bijvoorbeeld op Instagram een reel zie van een zweverige coach die zegt dat je “gewoon moet voelen, en dat alles dan loskomt, en dan ben je bevrijd” dan denk ik al direct “ja shit zeg, kan je het nog onduidelijker en meer verwarrend formuleren? Wat hebben de mensen daar nu aan?” 

Als ik dan nog een reel zie waarin Donald Trump één of andere half samenhangende, dementerende stelling uit, dan zit ik vol frustratie over waar al de macht in onze wereld naartoe gaat. 

Maar dat zijn twee reels, en niemand opent Tiktok of Instagram om welgeteld twee reels te kijken. Toen ik overlaatst telde zag ik blijkbaar 23 reels op vijf minuten tijd. En ik weet dat het exact vijf minuten was, want ik heb een app (App Pause, geen sponsor van mijn blogcast), die mij verplicht een ademhalingsoefening te doen voor ik Instagram opendoe, en dan vraagt hoeveel minuten ik op Instagram wil zitten voor ik opnieuw moet ademen, en ik had vijf minuten gezegd. 

Dus, pro anti-ruis-tip: gooi je sociale media weg, of installeer op z’n minst app pause of iets soortgelijks dat je helpt de vinger aan de pols te houden. Je brein en je dierbaren zullen je dankbaar zijn voor het gebrek aan ruis. 

Zo, korte samenvatting van mijn februari ervaringen, want herhaling werkt: 

1. Gehoord worden is waardevol; 
2. Goede coaches zijn goede luisteraars, maar; 
3. Je kan elkaar ook interviewen (leuke activiteit); 
4. Ruis is de vijand van in het moment zijn en productief zijn; 
5. Verkleinen is de oplossing tegen ruis; 
6. Je ademhaling observeren is een uitstekend begin; 
7. Installeer app pause of iets soortgelijk, en beperk de grootste bron van ruis in je leven. 

Geniet van je dag, geniet van je week, en ik wens je vrijheid van ruis en het gevoel dat je nog eens écht gehoord wordt.